Yönelim · Türkiye ve takvim
Türkiye’de enerji, iklim ve dijital proje aynı anda geliyor
Bu yazı resmî istatistik, mevzuat, standart ve sektör yayınlarından derlenen bir araştırmadır; kaynaklar yazının sonunda.
- TS 825’in 2024 sürümü 1 Nisan 2025’ten beri zorunlu ve net soğutma enerjisini hesaba katıyor [1, 2].
- 2.000 m² üzeri yeni binalarda en az B sınıfı ve enerjinin en az %10’unun yenilenebilir kaynaktan karşılanması isteniyor [3].
- Emisyon ticaret sistemi yönetmeliği 27 Ağustos 2026’da yürürlüğe girdi [4, 5].
- Yapı ruhsatı projeleri 1 Eylül 2027’den itibaren kademeli olarak IFC formatında dijital modelle hazırlanacak [6].
Bina mevzuatında temel ölçüt büyük ölçüde ısıtma enerjisi ve ısı geçirgenliği; Türkiye’de 2025’ten itibaren bu çerçeve hızla genişliyor: soğutma hesaba giriyor, camlı cephelerde yaz güneşine karşı tedbir aranıyor, karbon fiyatlamasının yasal zemini kuruluyor ve projeler dijital modele geçiyor. Bu değişikliklerin çoğu birkaç yıl içinde art arda yürürlüğe giriyor. Konunun ağırlığı enerji verisinde de görülüyor: binalar ve hizmetler sektörü 2022’de nihai enerji tüketiminin %32,6’sını oluşturdu [7]. Aşağıda takvimin üretici, mimar ve müteahhit için anlamı ele alınıyor.
Dış gölgelendirme ürünleri için teklif ya da teknik bilgi almak isterseniz Ferrini müşteri hizmetleri 444 4 300 numaralı telefonda size yardımcı olur.
Türkiye’de de mevzuat aynı yönde ilerliyor: bina enerji kuralları soğutmayı hesaba katıyor, karbon fiyatı oluşmaya başlıyor ve yapı projeleri dijital modele geçiyor. Deprem bölgesindeki yeniden yapım ve kentsel dönüşüm bu kurallarla birlikte yürüyecek.
| Düzenleme | Ne getiriyor? |
|---|---|
| Yakın sıfır enerjili bina [3] | 2.000 m² üzeri yeni binalarda en az B sınıfı ve 2025’ten itibaren enerjinin en az %10’u yenilenebilir kaynaktan |
| TS 825 (2024) [1, 2] | Net soğutma enerjisi hesaba giriyor; iklim bölgesi 4 → 6; 1 Nisan 2025’ten beri zorunlu |
| İklim Kanunu ve ETS [4, 5] | Emisyon ticaret sisteminin yasal çerçevesi; yönetmelik 27 Ağustos 2026’da yürürlüğe girdi |
| Deprem bölgesi [8] | Ocak 2025 itibarıyla 201.431 bağımsız bölüm teslim edildi; 2025 sonu hedefi 452.983 konut |
| BIM zorunluluğu [6] | 1 Eylül 2027’den itibaren kademeli; projeler IFC formatında |
TS 825 soğutma enerjisini hesaba katarak ilk adımı attı, ancak Türk mevzuatında açık bir yaz aşırı ısınma sınırı henüz yok. Deprem bölgesinde ve kentsel dönüşümde yapılan yüz binlerce konut; yakın sıfır enerjili bina, TS 825 ve BIM kurallarıyla birlikte üretilecek. Bu da üreticiden BIM nesnesi ve doğrulanabilir teknik veri isteyecek.
Takvimdeki diğer tarihler
Gölgeleme ve doğrama üreticilerini doğrudan ilgilendiren başka tarihler de var. Dış cephesinin %60’ı veya fazlası camlı binalarda yaz aylarındaki istenmeyen güneş kazancına karşı tasarım aşamasında tedbir 30 Haziran 2025’ten beri zorunlu [9]. 1 Ocak 2027’den itibaren 10.000 m² ve üzeri yeni binalarda yaşam döngüsü analizi belgesi isteniyor [10]. 1 Ağustos 2026’dan beri de reklamlardaki çevresel beyanların akredite belgeyle ispatlanması gerekiyor [11].
TS 825’in yeni sürümü pencerelerin ısı geçirgenliği için iklim bölgesine göre sınır değerler tanımlıyor [12]. Doğramanın ısı geçirgenliği ve dış gölgeleme artık birlikte değerlendiriliyor; ikisi birlikte binanın ısıtma ve soğutma ihtiyacını belirliyor.
Yeni konut nerede yapılıyor?
Kuralların pazara etkisi, yeni yapının nerede ve ne hızda üretildiğine bağlı. TÜİK verilerine göre 2015–2025 arasında yapı kullanma izni verilen daire sayısı İzmir’de %37,3 azalırken Muğla, Aydın, Balıkesir ve Çanakkale’de neredeyse sabit kaldı [13]. 2026’nın ilk yarısında yapı kullanma izni verilen daire sayısı %10,4 arttı, Ocak–Ağustos’ta konut satışları ise %6,8 azaldı [14, 15]. 6 Şubat 2023 depremlerinin etkilediği 11 ildeki yeniden yapım da bu kurallarla birlikte yürüyecek [16].
Kim için ne anlama geliyor?
Üretici için takvimin ortak paydası doğrulanabilir veri: performans değerleri, BIM nesnesi ve çevresel ürün beyanı. Mimar ve müteahhit için cam ağırlıklı projelerde gölgeleme kararı tasarım aşamasında veriliyor; raporun önerisine göre elektrik altyapısı ve otomasyon da baştan planlanmalı. Ferrini’nin üretim kayıtlarında güneş kırıcı ailesinin poz bakımından en yüksek yılı 2025 oldu ve rapor bunu cam cephelerdeki yönetmelik tedbiriyle birlikte anıyor; yine de tek üreticinin verisi bir neden-sonuç ilişkisini kanıtlamaz.
Sık sorulan sorular
Türkiye’de yaz aşırı ısınması için bir sınır var mı?
Henüz yok. TS 825 soğutmayı hesaba katarak ilk adımı attı, ancak İngiltere’deki Part O ya da Fransa’daki RE2020 gibi aşırı ısınmayı doğrudan ölçen bir kural bulunmuyor [17, 18]. Bugün en somut hüküm, camlı cephesi %60 ve üzerindeki binalarda yaz güneşine karşı tasarım aşamasında tedbir alınması [9].
Emisyon ticaret sistemi gölgeleme ürünlerini nasıl etkiler?
Sistemin yasal çerçevesi İklim Kanunu ile kuruldu, yönetmeliği 27 Ağustos 2026’da yürürlüğe girdi [4, 5]. Raporun tezlerine göre ETS, AB’deki karbon kurallarının istediği veriyi yurt içinde de isteyecek. Hangi ürün ve işletmelerin doğrudan etkileneceği yönetmeliğin kapsamına bağlı; bu ayrıntı raporda yer almıyor.
Kaynaklar
- T.C. Resmî Gazete, sayı 32819, TS 825 Binalarda Isı Yalıtım Kuralları Standardı ile İlgili Tebliğ (No: MHGM-2025/1), 20 Şubat 2025, erişim 02.10.2026. https://www.alomaliye.com/2025/02/20/ts-825-binalarda-isi-yalitim-kurallari-standardi-no-mhgm-2025-1/
- Milliyet, Binalarda enerji verimliliğini artıracak yeni yalıtım uygulaması yarın başlıyor, Mart 2025, erişim 02.10.2026. https://www.milliyet.com.tr/ekonomi/binalarda-enerji-verimliligini-artiracak-yeni-yalitim-uygulamasi-yarin-basliyor-7341531
- DHA, Binalarda yenilenebilir enerji zorunluluğu yüzde 10'a çıkarıldı, 17 Aralık 2024, erişim 02.10.2026. https://www.dha.com.tr/ekonomi/binalarda-yenilenebilir-enerji-zorunlulugu-yuzde-10a-cikarildi-2550792
- 7552 sayılı İklim Kanunu, Resmî Gazete 9 Temmuz 2025, Sayı 32951; metin:, 9 Temmuz 2025, erişim 02.10.2026. https://www.alomaliye.com/2025/07/09/7552-sayili-iklim-kanunu/
- Erdem & Erdem Hukuk Bürosu, Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği Yayımlandı, 2026, erişim 02.10.2026. https://www.erdem-erdem.av.tr/bilgi-bankasi/turkiye-emisyon-ticaret-sistemi-yonetmeligi-yayimlandi
- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Mimarlık ve Mühendislik Projelerinin Dijital Olarak Hazırlanması Hakkında Yönetmelik, 5 Ağustos 2026, erişim 02.10.2026. https://www.hukukihaber.net/mimarlik-ve-muhendislik-projelerinin-dijital-olarak-hazirlanmasi-hakkinda-yonetmelik
- T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Energy Efficiency 2030 Strategy and 2nd National Energy Efficiency Action Plan (2024–2030), 2024. https://enerji.gov.tr//Media/Dizin/EVCED/tr/EnerjiVerimlili%C4%9Fi/UlusalEnerjiVerimlili%C4%9FiEylemPlan%C4%B1/Belgeler/EnerEffi2030Str2ndNatEnerEffiActPlan2024-2030.pdf
- Türkgün, Depremzedelerin tamamı 2025 yılı sonunda yeni evlerine kavuşacak, 25 Ocak 2025, erişim 02.10.2026. https://www.turkgun.com/gundem/depremzedelerin-tamami-2025-yili-sonunda-yeni-evlerine-kavusacak/262770
- T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, Resmî Gazete, 24.06.2025, sayı 32936. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/06/20250624-2.htm
- T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, Resmî Gazete, 16.05.2026, sayı 33255. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/05/20260516-3.htm
- T.C. Ticaret Bakanlığı, Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, Resmî Gazete, 01.07.2026, sayı 33297. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/07/20260701-9.htm
- T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, TS 825 Binalarda Isı Yalıtım Kuralları Standardı ile İlgili Tebliğ (MHGM-2025/1), Resmî Gazete, 20.02.2025, sayı 32819. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/02/20250220-2.htm
- Türkiye İstatistik Kurumu, İllere göre yapı belgesi verilen daire sayısı, 2010–2026 (Yapı İzin İstatistikleri, Haber Bülteni 58300 eki), 21.08.2026. https://veriportali.tuik.gov.tr/tr/press/58300
- Türkiye İstatistik Kurumu, Yapı İzin İstatistikleri, IV. Çeyrek 2025 (Haber Bülteni 58302) ve yapı izin değişim oranları tablosu, 2010–2026, 27.02.2026. https://veriportali.tuik.gov.tr/tr/press/58302
- Türkiye İstatistik Kurumu, Konut ve İş Yeri Satış İstatistikleri, Ağustos 2026 (Haber Bülteni 58346), 17.09.2026. https://veriportali.tuik.gov.tr/tr/press/58346
- AFAD Deprem Dairesi Başkanlığı, 06 Şubat 2023 Pazarcık (Kahramanmaraş) Mw 7.7 ve Elbistan (Kahramanmaraş) Mw 7.6 Depremlerine İlişkin Ön Değerlendirme Raporu, Şubat 2023. https://deprem.afad.gov.tr/assets/pdf/Kahramanmaras%20%20Depremleri_%20On%20Degerlendirme%20Raporu.pdf
- Planning Portal (UK Government), Approved Document O – Overheating, yürürlük 15 Haziran 2022, erişim 02.10.2026. https://www.planningportal.co.uk/applications/building-control-applications/building-control/approved-documents/part-o-overheating/approved-document-o
- Fédération Française du Bâtiment, RE 2020 : confort d'été et indicateur DH, tarih belirtilmemiş, erişim 02.10.2026. https://www.ffbatiment.fr/techniques-batiment/reglementation-construction/reglementation-thermique-environnementale/dossier/re2020-confort-d-ete-et-indicateur-dh
